bất khả tri luận

Bất khả tri luận là một quan điểm triết học về sự hiểu biết của con người.

Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Học thuyết triết học cho rằng con người không thể biết được bản chất thực sự của sự vật, hiện tượng: "bất khả tri luận" là quan điểm cho rằng thế giới khách quan tồn tại, nhưng con người không có khả năng nhận thức đầy đủ, chân thực về nó.
   • Thái độ hoài nghi về khả năng nhận thức: Trong ngữ cảnh rộng hơn, "bất khả tri luận" chỉ sự nghi ngờ hoặc phủ nhận khả năng con người đạt được tri thức tuyệt đối về vũ trụ, thần linh hay các vấn đề siêu hình.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Bất khả tri luận cho rằng con người không thể chứng minh sự tồn tại hay không tồn tại của Chúa. (Học thuyết này khẳng định giới hạn của tri thức con người về các vấn đề siêu nhiên.)
  • Triết gia Hume là một đại diện tiêu biểu của chủ nghĩa bất khả tri luận. (Hume nổi tiếng với quan điểm hoài nghi về khả năng nhận thức nhân quả.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Chủ nghĩa bất khả tri luận": Cụm từ đồng nghĩa, nhấn mạnh tính hệ thống của học thuyết.

  • Chủ nghĩa bất khả tri luận thường đối lập với chủ nghĩa duy vật biện chứng. (Hai trường phái triết học này có quan điểm trái ngược về khả năng nhận thức thế giới.)

• "Quan điểm bất khả tri luận": Cách dùng phổ biến trong tranh luận triết học.

  • Quan điểm bất khả tri luận của ông ấy khiến cuộc thảo luận về tâm linh trở nên khó kết luận. (Ông ấy cho rằng không thể biết chắc về sự tồn tại của linh hồn.)

Biến thể và từ gần giống

• Bất khả tri (tính từ): Thuộc về hoặc mang tính chất của bất khả tri luận.

  • Lập trường bất khả tri của tôi khiến tôi không tin hay phủ nhận điều gì về thế giới tâm linh. (Tôi giữ thái độ trung lập, không khẳng định hay phủ định.)

• Khả tri luận (danh từ): Học thuyết đối lập, cho rằng con người có thể nhận thức được bản chất sự vật.

  • Khả tri luận tin vào khả năng của lý trí con người. (Ngược lại với bất khả tri luận, học thuyết này lạc quan về tri thức.)

Từ đồng nghĩa

• Thuyết bất khả tri: Cách gọi khác của bất khả tri luận.
• Hoài nghi luận: Chủ nghĩa hoài nghi, nhưng thường nhấn mạnh sự nghi ngờ hơn là giới hạn nhận thức.

Thành ngữ liên quan

• (Không có thành ngữ phổ biến trực tiếp với "bất khả tri luận", nhưng có thể liên hệ với các cụm từ triết học):
  • "Giới hạn của tri thức": Khái niệm trung tâm trong bất khả tri luận.

    • Bất khả tri luận đặt ra câu hỏi về giới hạn của tri thức con người. (Học thuyết này thường bàn về những điều con người không thể biết.)